Kasacja? Tylko z nowym pełnomocnictwem! Przełomowa uchwała NSA zmienia praktykę

Jeszcze do niedawna wielu pełnomocników działało w przekonaniu, że skoro zostali umocowani do prowadzenia sprawy przed wojewódzkim sądem administracyjnym, to naturalną konsekwencją tego upoważnienia jest możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Praktyka ta była jednak oparta bardziej na funkcjonalnym podejściu, niż na jednoznacznej podstawie prawnej. Uchwała III OPS 3/25 wydana przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 03 marca 2026 r. wyraźnie przecina te wątpliwości i wprowadza bardziej rygorystyczne reguły.

Różne stanowiska – spór w judykaturze

Przyczyną podjęcia uchwały były utrzymujące się rozbieżności w orzecznictwie. Część składów orzekających dopuszczała, bowiem wniesienie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika działającego na podstawie pełnomocnictwa ograniczonego do postępowania przed sądem pierwszej instancji. Podkreślano przy tym ścisły związek skargi kasacyjnej z rozstrzygnięciem wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz fakt, że środek ten wnosi się za jego pośrednictwem.

Równolegle funkcjonowało podejście bardziej formalne, zgodnie z którym zakres pełnomocnictwa należy odczytywać ściśle. Skoro, więc obejmuje ono jedynie postępowanie przed sądem pierwszej instancji, to nie może być automatycznie rozszerzane na etap postępowania kasacyjnego, który ma odrębny charakter i toczy się przed Naczelny Sąd Administracyjny.

Jednoznaczne stanowisko NSA

W omawianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny opowiedział się po stronie podejścia restrykcyjnego. Sąd stwierdził wprost, że pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie obejmuje uprawnienia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, ani zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu.

Tym samym, NSA uznał, że nie ma miejsca na domniemanie rozszerzenia zakresu pełnomocnictwa. Decydujące znaczenie ma jego treść, a jeżeli wskazuje ona wyłącznie na postępowanie przed sądem pierwszej instancji, to zakres umocowania kończy się wraz z zakończeniem tego etapu.

Znaczenie dla praktyki

Analizowana uchwała wprowadza bardziej rygorystyczne, ale jednocześnie klarowne zasady. W praktyce oznacza to konieczność każdorazowego zweryfikowania zakresu pełnomocnictwa i ewentualnego uzupełnienia go o uprawnienie do działania przed Naczelny Sąd Administracyjny.

Jednocześnie, takie podejście zwiększa odpowiedzialność profesjonalnych pełnomocników za prawidłowe ukształtowanie umocowania już na etapie prowadzenia sprawy w pierwszej instancji.