Dynamiczny rozwój technologii opartych na sztucznej inteligencji coraz częściej prowadzi do sytuacji, w których obowiązujące przepisy muszą zostać skonfrontowane z rozwiązaniami niewystępującymi jeszcze kilka lat temu w obrocie gospodarczym. Dotyczy to również prawa podatkowego, które nie zawsze nadąża za tempem zmian technologicznych. W wyroku z 28 stycznia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że usługa realizowana przy wykorzystaniu autonomicznego algorytmu inwestycyjnego może korzystać ze zwolnienia z VAT, jeżeli jej rzeczywistym przedmiotem jest obrót instrumentami finansowymi. Dla oceny takiej usługi znaczenie ma, zatem charakter czynności wykonywanych przez algorytm i skutki, jakie wywołuje on w obrocie.

Kontrola celno-skarbowa zakończona bez nieprawidłowości to nie tylko sukces podatnika, lecz także ważny sygnał dla przedsiębiorców planujących lub realizujących bardziej złożone modele rozliczeń. Sprawa naszego klienta pokazała, jak istotne znaczenie ma właściwe uzasadnienie gospodarcze podejmowanych działań oraz rzetelne przygotowanie argumentacji na wypadek weryfikacji przez organy podatkowe. W tle pojawia się bowiem jedno z najpoważniejszych ryzyk ostatnich lat – klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania, czyli GAAR.

W wyroku z dnia 22 stycznia 2026 r. (sygn. akt I FSK 416/23) Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał o podstawowych standardach prowadzenia postępowania podatkowego. Sąd podkreślił, że odmowa prawa do odliczenia VAT nie może opierać się na uproszczonych założeniach, niezweryfikowanych przypuszczeniach czy wybiórczej ocenie materiału dowodowego. Organ podatkowy zobowiązany jest do możliwie pełnego i obiektywnego odtworzenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, a dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny może stanowić podstawę rozstrzygnięcia niekorzystnego dla podatnika.

Jeszcze do niedawna wielu pełnomocników działało w przekonaniu, że skoro zostali umocowani do prowadzenia sprawy przed wojewódzkim sądem administracyjnym, to naturalną konsekwencją tego upoważnienia jest możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Praktyka ta była jednak oparta bardziej na funkcjonalnym podejściu, niż na jednoznacznej podstawie prawnej. Uchwała III OPS 3/25 wydana przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 03 marca 2026 r. wyraźnie przecina te wątpliwości i wprowadza bardziej rygorystyczne reguły.

Planowana nowelizacja przepisów podatkowych może istotnie zmienić podejście do przekształceń i likwidacji spółek. Ministerstwo Finansów chce ograniczyć wykorzystywanie tych procesów do optymalizacji podatkowej, wprowadzając zasadę opodatkowania majątku przy likwidacji spółki osobowej powstałej z przekształcenia – jeśli nastąpi ona w ciągu trzech lat. Propozycja budzi jednak poważne wątpliwości przedsiębiorców i ekspertów, którzy wskazują, że nowe regulacje mogą uderzyć także w uzasadnione biznesowo restrukturyzacje.

Planowane zmiany w podatku od towarów i usług na 2026 r. wpisują się w szeroko zakrojoną reformę systemu podatkowego jakie miały miejsce w ostatnich latach. Nie chodzi tu już wyłącznie o znane przedsiębiorcom zmiany związane z cyfryzacją fakturowania (KSeF), ale o znacznie szerszy pakiet modyfikacji obejmujący zasady rozliczeń, rejestracji podatników, kontroli fiskusa oraz funkcjonowania całego systemu VAT w Polsce.