Błąd w deklaracji podatkowej, zawyżone odliczenie VAT czy odmienne od fiskusa rozumienie przepisów nie muszą oznaczać oszustwa podatkowego. Aby podatnik poniósł odpowiedzialność karnoskarbową, konieczne jest wykazanie nie tylko nieprawidłowości w rozliczeniu, lecz także jego umyślnego działania.

Potwierdzają to dwa najnowsze, choć nieprawomocne orzeczenia sądów. Wynika z nich jasno, że decyzja organu podatkowego może prowadzić do obowiązku zapłaty zaległego podatku i odsetek, ale sama w sobie nie stanowi jeszcze dowodu winy podatnika.

Ordynacja podatkowa się zmienia, ale jeden z najważniejszych problemów podatników nadal pozostaje nierozwiązany. Prezydent podpisał dwie nowelizacje: dotyczącą ograniczenia obowiązków MDR oraz centralizacji publikacji samorządowych interpretacji podatkowych. Jednocześnie zawetował zmiany w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Prezydenckie weto zatrzymało nowelizację Ordynacji podatkowej dotyczącą przedawnienia zobowiązań podatkowych. Choć projekt odpowiadał na ważny problem nadużywania postępowań karnych skarbowych do wydłużania spraw podatkowych, jednocześnie budził poważne wątpliwości gwarancyjne. Spór o właściwy kierunek reformy pozostaje więc otwarty.

Dynamiczny rozwój technologii opartych na sztucznej inteligencji coraz częściej prowadzi do sytuacji, w których obowiązujące przepisy muszą zostać skonfrontowane z rozwiązaniami niewystępującymi jeszcze kilka lat temu w obrocie gospodarczym. Dotyczy to również prawa podatkowego, które nie zawsze nadąża za tempem zmian technologicznych. W wyroku z 28 stycznia 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że usługa realizowana przy wykorzystaniu autonomicznego algorytmu inwestycyjnego może korzystać ze zwolnienia z VAT, jeżeli jej rzeczywistym przedmiotem jest obrót instrumentami finansowymi. Dla oceny takiej usługi znaczenie ma, zatem charakter czynności wykonywanych przez algorytm i skutki, jakie wywołuje on w obrocie.

W wyroku z dnia 22 stycznia 2026 r. (sygn. akt I FSK 416/23) Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał o podstawowych standardach prowadzenia postępowania podatkowego. Sąd podkreślił, że odmowa prawa do odliczenia VAT nie może opierać się na uproszczonych założeniach, niezweryfikowanych przypuszczeniach czy wybiórczej ocenie materiału dowodowego. Organ podatkowy zobowiązany jest do możliwie pełnego i obiektywnego odtworzenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, a dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny może stanowić podstawę rozstrzygnięcia niekorzystnego dla podatnika.

Planowane zmiany w podatku od towarów i usług na 2026 r. wpisują się w szeroko zakrojoną reformę systemu podatkowego jakie miały miejsce w ostatnich latach. Nie chodzi tu już wyłącznie o znane przedsiębiorcom zmiany związane z cyfryzacją fakturowania (KSeF), ale o znacznie szerszy pakiet modyfikacji obejmujący zasady rozliczeń, rejestracji podatników, kontroli fiskusa oraz funkcjonowania całego systemu VAT w Polsce.