Choć korzystanie przez spółki z wiedzy i doświadczenia swoich menedżerów w ramach odrębnych umów biznesowych jest powszechną praktyką gospodarczą, to podatkowa kwalifikacja takich usług nadal budzi liczne kontrowersje. Jak pokazuje opisana sprawa, ustalenie, gdzie kończy się zarządzanie spółką, a zaczyna niezależna działalność gospodarcza członka zarządu, wciąż pozostaje przedmiotem sporów. W związku z tym temat świadczenia usług przez członków zarządu na rzecz spółki pozostaje nadal niewyjaśniony. Orzecznictwo nie potrafi znaleźć konsensu. W związku z tym członkowie zarządu muszą być gotowi na każdą ewentualność.

Wyrazem niniejszego są wyroki z kwietnia 2026 r., w ramach których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pierwszym wyroku uznał, że członek zarządu może rozliczać świadczone na rzecz spółki, specjalistyczne usługi, odrębnie od rozliczeń z tytułu pełnienia czynności zarządczych. Jednak kilka miesięcy później ten sam sąd, w tym samym składzie orzekł w analogicznej sprawie orzekł zupełnie inaczej.

W wyroku z 8 kwietnia 2026 r., o sygn. akt III SA/Wa 2554/25, w stanie faktycznym sprawy skarżąca, będąca większościowym wspólnikiem oraz prezesem zarządu spółki kapitałowej, świadczyła na jej rzecz na podstawie odrębnych umów usługi pośrednictwa handlowego i doradcze w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wynagrodzenie z tego tytułu rozliczała jako przychód z działalności gospodarczej, nie pobierając jednocześnie wynagrodzenia za pełnienie funkcji członka zarządu. Organ podatkowy uznał, że czynności te pokrywały się z obowiązkami zarządczymi i stanowiły element schematu ukierunkowanego na uzyskanie korzyści podatkowej, co doprowadziło do zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Z kolei WSA wskazał, że organ niesłusznie przyjął, że wszystkie usługi świadczone przez podatnika powinny być wykonywane wyłącznie w ramach pełnienia funkcji prezesa zarządu. WSA wskazał, że czynności handlowe i sprzedażowe mają inny charakter niż czynności zarządcze. Z wyroku wynika, że samo pełnienie funkcji prezesa zarządu nie wyklucza świadczenia na rzecz spółki dodatkowych usług na podstawie odrębnych umów cywilnoprawnych. Jeżeli zakres tych usług wykracza poza prowadzenie spraw spółki i jej reprezentację, w szczególności obejmuje działania handlowe, sprzedażowe lub doradcze, to wynagrodzenie z tego tytułu może być rozliczane niezależnie od wynagrodzenia za pełnienie funkcji członka zarządu. Organ podatkowy nie może automatycznie utożsamiać takich usług z obowiązkami zarządczymi.

Z kolei w wyroku z 31 lipca 2026 r., sygn. III SA/Wa 186/26, ten sam skład orzekający zaprezentował stanowisko pozostające w wyraźnej kontrze do poglądu wyrażonego we wcześniej wspominanym orzeczeniu. Sąd podzielił argumentację organów podatkowych, wskazując, że działania polegające na pozyskiwaniu klientów oraz kreowaniu i rozwijaniu działalności gospodarczej spółki mieszczą się w istocie funkcji zarządczych, a tym samym nie mogą być traktowane jako odrębne świadczenia realizowane w ramach niezależnej działalności gospodarczej. W konsekwencji za prawidłowe uznano zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.

Szczególną uwagę zwraca fakt, że oba orzeczenia zapadły na gruncie praktycznie tożsamego stanu faktycznego i prawnego, a ponadto zostały wydane z udziałem tej samej przewodniczącej składu orzekającego, jedyną różnica był rok podatkowy, którego dotyczyły wydane decyzje.

Powyższy sposób rozliczeń jest stosowany przez liczne grono osób w zarządach spółek. Jego popularność wynika z różnicy w obciążeniach podatkowych, bowiem dochody z działalności wykonywanej osobiście, do której organy zaliczają m.in. przychody uzyskiwane przez członków zarządu niezależnie od ich powołania bądź z tytułu zawartych kontraktów menedżerskich, podlegają opodatkowaniu według skali PIT ze stawkami 12 i 32% oraz wchodzą do podstawy 4% daniny solidarnościowej. Przychody z działalności gospodarczej mogą być natomiast rozliczone ryczałtem, według stawki uzależnionej od rodzaju usług, wynoszącej przykładowo 8,5 proc. dla działalności szkoleniowej i pośrednictwa handlowego.

Dwa sprzeczne wyroki wydane przez ten sam skład sądu w niemal identycznych sprawach pokazują, że członkowie zarządu korzystający z modelu świadczenia usług na rzecz własnej spółki funkcjonują obecnie w warunkach istotnej niepewności. Granica między usługami świadczonymi w ramach działalności gospodarczej a czynnościami zarządczymi pozostaje płynna, a konsekwencje błędnej kwalifikacji mogą oznaczać wieloletni spór z fiskusem, doszacowanie podatku oraz zastosowanie klauzuli GAAR. Kluczowe pytanie brzmi bowiem nie tylko, czy dany model jest dziś akceptowany, ale czy podatnik będzie w stanie obronić go przed organami podatkowymi i sądem za kilka lat.