Opublikowano projekt zmian w opodatkowaniu fundacji rodzinnych. Zakłada on m.in. podwyższenie stawki CIT z 15% do 19%, nowe zasady zbywania aktywów, opodatkowania najmu oraz rozszerzenie katalogu ukrytych zysków.
Część propozycji ma uszczelnić system, ale niektóre mogą istotnie wpłynąć na funkcjonowanie fundacji rodzinnych. Projekt jest na początku procesu legislacyjnego, więc jego ostateczny kształt może jeszcze ulec zmianie.

Ministerstwo Finansów wraca do zmian w opodatkowaniu fundacji rodzinnych. Wśród zapowiedzi znalazły się m.in. stawka 19%, 36-miesięczny lock-up na aktywach oraz nowe zasady dotyczące najmu krótkoterminowego.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 11 czerwca 2026 r. (I SA/Wr 79/26) prezentuje jednoznaczne podejście sądów administracyjnych do wykorzystania umowy dożywocia w strukturach fundacji rodzinnych. Sąd potwierdził, że w określonych sytuacjach zawarcie przez fundację rodzinną umowy dożywocia z fundatorem może uzasadniać zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, a tym samym spowodować odmowę wydania interpretacji indywidualnej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

29 lipca 2026 r. wejdą w życie przepisy wprowadzające częściową cyfryzację rejestru fundacji rodzinnych. Podstawowe informacje o zarejestrowanych fundacjach będzie można sprawdzić na stronie internetowej sądu rejestrowego, natomiast wnioski o wydanie odpisów, wyciągów, zaświadczeń i informacji będzie można składać drogą elektroniczną. Zmiany powinny usprawnić dostęp do danych rejestrowych, choć rejestr fundacji rodzinnych nadal nie będzie funkcjonował na zasadach zbliżonych do Krajowego Rejestru Sądowego.

Fundacja rodzinna często bywa przedstawiana jako sejf, do którego nie sięgnie żaden wierzyciel. To uproszczenie, które może kosztować fundatora sporo nerwów i pieniędzy. Odpowiedzialność fundacji rodzinnej za zobowiązania rządzi się konkretnymi zasadami, a znajomość tych zasad decyduje o tym, czy sukcesja majątku faktycznie się uda.

Błąd w deklaracji podatkowej, zawyżone odliczenie VAT czy odmienne od fiskusa rozumienie przepisów nie muszą oznaczać oszustwa podatkowego. Aby podatnik poniósł odpowiedzialność karnoskarbową, konieczne jest wykazanie nie tylko nieprawidłowości w rozliczeniu, lecz także jego umyślnego działania.

Potwierdzają to dwa najnowsze, choć nieprawomocne orzeczenia sądów. Wynika z nich jasno, że decyzja organu podatkowego może prowadzić do obowiązku zapłaty zaległego podatku i odsetek, ale sama w sobie nie stanowi jeszcze dowodu winy podatnika.

Fundacja rodzinna miała być narzędziem długoterminowej sukcesji majątku - budowanym z myślą o pokoleniach, nie o jednym roku podatkowym. W praktyce zdarza się jednak, że fundator lub beneficjenci dochodzą do wniosku, iż dalsze utrzymywanie fundacji nie ma sensu. Zmieniają się plany rodzinne, struktura biznesu albo cele, które fundacja miała realizować. Wtedy pojawia się pytanie o likwidację fundacji rodzinnej - proces, który wymaga jednoczesnego spojrzenia prawnego i podatkowego.

Statut to fundament, na którym stoi cała fundacja rodzinna. Problem w tym, że rodzina i biznes zmieniają się szybciej niż niejeden dokument prawny. Po kilku latach okazuje się, że zapisy, które wydawały się doskonałe w momencie zakładania fundacji, dziś ograniczają albo wręcz komplikują jej funkcjonowanie. Dobra wiadomość: zmiana statutu fundacji rodzinnej jest możliwa, o ile przeprowadzi się ją zgodnie z ustawą i pierwotną wolą fundatora.

Sprzedaż udziałów po przekształceniu spółki od lat budzi istotne wątpliwości dotyczące sposobu ustalenia kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe prezentowały w tym zakresie restrykcyjne podejście, natomiast sądy administracyjne stopniowo kształtowały korzystną dla podatników linię orzeczniczą.

Fundacja rodzinna to jedno z najważniejszych narzędzi sukcesyjnych ostatnich lat, ale sama ustawa nie chroni nikogo automatycznie. Widzimy w naszej praktyce, że problemy rzadko wynikają z przepisów. Wynikają z decyzji podjętych na etapie tworzenia struktury - często pod presją czasu albo bez pełnej analizy sytuacji rodziny. Ten tekst pokazuje, gdzie leżą realne ryzyka fundacji rodzinnej i jak świadomie ich uniknąć.

Ordynacja podatkowa się zmienia, ale jeden z najważniejszych problemów podatników nadal pozostaje nierozwiązany. Prezydent podpisał dwie nowelizacje: dotyczącą ograniczenia obowiązków MDR oraz centralizacji publikacji samorządowych interpretacji podatkowych. Jednocześnie zawetował zmiany w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Fundacja rodzinna od momentu wejścia w życie ustawy stała się jednym z najważniejszych instrumentów sukcesyjnych i majątkowych dla polskich przedsiębiorców. Skala zainteresowania tą instytucją okazała się znacznie większa niż pierwotnie zakładano, co naturalnie prowadzi do pytania, czy obowiązujące regulacje odpowiadają praktyce ich stosowania.